Ngành logistics luôn được nhắc đến như một lĩnh vực đầy tiềm năng với mức lương hấp dẫn và cơ hội thăng tiến rộng mở. Tuy nhiên, ít ai thực sự hiểu rõ những góc khuất ngành logistics đằng sau vẻ bề ngoài hào nhoáng đó. Từ áp lực công việc, rủi ro nghề nghiệp, đến những yêu cầu kỹ năng khắt khe – tất cả đều là những điều cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định theo đuổi ngành học này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn thực tế và toàn diện hơn về nghề nghiệp này, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với bản thân.
Tổng quan về ngành logistics
Logistics được hiểu đơn giản là hoạt động quản lý luồng hàng hóa từ nguồn cung đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Ngành này bao gồm nhiều công đoạn như kho vận, vận chuyển, phân phối, xuất nhập khẩu và quản lý chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ và toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, vai trò của logistics càng trở nên quan trọng. Doanh nghiệp nào sở hữu hệ thống logistics hiệu quả sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường.
Chính vì thế, nhu cầu tuyển dụng nhân sự ngành logistics luôn ở mức cao ngay từ khi mới gia nhập và có nhiều cơ hội tăng lên đáng kể khi đã tích lũy được kinh nghiệm. Tuy nhiên, đằng sau những con số hấp dẫn này là những thử thách mà không phải ai cũng sẵn sàng đối mặt.
Các góc khuất ngành logistics có thể bạn chưa biết
2.1 Tỷ lệ công việc thủ công vẫn còn cao
Mặc dù công nghệ 4.0 đang dần được ứng dụng, nhưng tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp logistics – đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ – vẫn duy trì quy trình làm việc thủ công. Việc kiểm kê hàng hóa, sắp xếp kho bãi hay ghi chép thông tin đơn hàng thường phải thực hiện bằng tay.
Điều này không chỉ tốn nhiều thời gian mà còn làm tăng nguy cơ sai sót. Nhân viên phải dành phần lớn thời gian cho các công việc lặp đi lặp lại, ít có cơ hội phát triển kỹ năng tư duy hay sáng tạo. Đây là một trong những góc khuất ngành logistics mà ít người nhắc đến khi tư vấn nghề nghiệp.
2.2 Khối lượng công việc tăng cao theo mùa vụ
Ngành logistics chịu ảnh hưởng lớn từ chu kỳ mua sắm của người tiêu dùng. Vào các dịp cao điểm như Black Friday, Tết Nguyên đán, hay mùa lễ hội cuối năm, khối lượng đơn hàng có thể tăng gấp 3-5 lần so với ngày thường.
Điều này đồng nghĩa với việc nhân viên phải làm việc với cường độ cao, thường xuyên tăng ca, thậm chí phải làm xuyên đêm để kịp tiến độ. Áp lực công việc trong thời gian này rất lớn, đòi hỏi sức khỏe tốt và khả năng chịu đựng căng thẳng.
Nhiều người mới vào nghề cảm thấy choáng ngợp trước nhịp độ làm việc này, đặc biệt khi phải cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Đây là lý do khiến tỷ lệ nghỉ việc trong ngành logistics thường cao hơn so với các ngành nghề khác.
2.3 Rủi ro từ nhân sự chưa được đào tạo
Một thực tế đáng lo ngại là nhiều doanh nghiệp logistics vẫn sử dụng lao động phổ thông chưa qua đào tạo bài bản. Họ được tuyển dụng nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu công việc cấp bách, nhưng thiếu kiến thức chuyên môn về quy trình vận hành, an toàn lao động hay xử lý tình huống.
Điều này dẫn đến nhiều sai sót trong công việc như giao nhầm hàng, hư hỏng hàng hóa do bảo quản không đúng cách, hay thậm chí gây ra các tai nạn lao động nghiêm trọng. Đối với những người đang làm trong ngành hoặc mới vào nghề, việc làm việc cùng đồng nghiệp thiếu kinh nghiệm có thể tạo ra áp lực và rủi ro không nhỏ.
2.4 Hệ thống chứng từ phức tạp, khó kiểm soát
Logistics là ngành đòi hỏi độ chính xác cao trong việc quản lý chứng từ, từ hóa đơn, phiếu xuất nhập kho, đến các giấy tờ hải quan và vận đơn. Hệ thống giấy tờ này thường rất phức tạp và dễ dẫn đến nhầm lẫn nếu không có quy trình quản lý chặt chẽ.
Khi một khâu nào đó trong chuỗi xử lý chứng từ bị sai sót, toàn bộ quy trình có thể bị đình trệ. Hàng hóa bị tồn đọng tại cảng, chi phí lưu kho tăng cao, và quan trọng nhất là mất lòng tin từ phía khách hàng.
Đối với nhân viên mới, việc làm quen với các loại chứng từ và quy trình xử lý có thể mất nhiều thời gian. Sai sót trong khâu này không chỉ ảnh hưởng đến công việc cá nhân mà còn tác động đến hiệu quả hoạt động của cả đơn vị.
2.5 Thông tin thiếu độ chính xác và chưa được đảm bảo
Trong chuỗi cung ứng logistics, thông tin cần được truyền tải liên tục giữa nhiều bên: nhà cung cấp, kho vận, vận chuyển, và khách hàng. Tuy nhiên, việc cập nhật thông tin không đồng bộ hoặc thiếu chính xác là một vấn đề phổ biến.
Khách hàng có thể nhận được thông tin sai lệch về thời gian giao hàng, tình trạng đơn hàng, hoặc chi phí phát sinh. Điều này không chỉ gây khó chịu cho khách hàng mà còn tạo áp lực lớn cho nhân viên phải giải trình và xử lý khiếu nại.
Việc thiếu một hệ thống quản lý thông tin tập trung, cập nhật theo thời gian thực khiến nhân viên phải mất nhiều công sức để đối chiếu, kiểm tra và xác minh thông tin. Đây cũng là một trong những góc khuất ngành logistics gây ra căng thẳng và mệt mỏi trong công việc hàng ngày.
2.6 Các đơn vị trong chuỗi chưa có sự liên kết chặt chẽ
Một chuỗi cung ứng logistics hiệu quả cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa tất cả các khâu. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp hoạt động độc lập mà thiếu sự kết nối và chia sẻ thông tin.
Khi một bên gặp sự cố, các bên khác không được thông báo kịp thời để điều chỉnh kế hoạch. Điều này dẫn đến hiệu ứng domino: một trục trặc nhỏ có thể kéo theo hàng loạt vấn đề nghiêm trọng hơn.
Nhân viên làm việc trong môi trường thiếu liên kết này thường phải tự mình tìm cách giải quyết vấn đề, liên hệ với nhiều bên khác nhau mà không có sự hỗ trợ từ hệ thống. Đây là nguồn gốc của nhiều căng thẳng và áp lực trong công việc.
Xem thêm: Có nên học văn bằng 2 ngành Logistic
Tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng đến chất lượng vận hành chuỗi cung ứng
3.1 Những sự cố bất ngờ trong quá trình vận chuyển
Vận chuyển là khâu quan trọng nhất trong chuỗi logistics, nhưng cũng là khâu tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Tai nạn giao thông, điều kiện thời tiết xấu, ùn tắc giao thông, hoặc thậm chí thiên tai đều có thể khiến hàng hóa bị chậm trễ hoặc hư hỏng.
Đặc biệt với hàng hóa có tính chất đặc thủ như thực phẩm tươi sống, dược phẩm, hay hàng điện tử cao cấp, bất kỳ sai sót nào trong quá trình vận chuyển cũng có thể gây thiệt hại lớn. Nhân viên logistics phải thường xuyên đối mặt với những tình huống khẩn cấp này và tìm ra giải pháp xử lý nhanh chóng.
3.2 Chi phí phát sinh âm thầm, khó nhận diện
Trong hoạt động logistics, luôn tồn tại những chi phí ẩn mà doanh nghiệp khó có thể lường trước hoặc kiểm soát hoàn toàn. Chi phí lưu kho kéo dài do hàng không được giao đúng hạn, phí phạt do chậm trễ, chi phí nhiên liệu tăng đột biến, hay chi phí sửa chữa phương tiện đều có thể xuất hiện bất ngờ.
Những chi phí này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp và có thể tạo áp lực lên nhân viên phải tìm cách tiết giảm. Việc phải liên tục tối ưu hóa chi phí trong khi vẫn đảm bảo chất lượng dịch vụ là một thử thách không nhỏ.
3.3 Công nghệ còn lạc hậu chưa theo kịp nhu cầu
Mặc dù công nghệ phát triển nhanh chóng trên toàn cầu, nhưng tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp logistics vẫn sử dụng hệ thống cũ kỹ. Phần mềm quản lý lỗi thời, thiết bị kho vận thủ công, và thiếu ứng dụng công nghệ như AI hay big data trong vận hành.
Điều này khiến hiệu suất làm việc thấp, khó cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài đang áp dụng công nghệ tiên tiến. Nhân viên phải làm nhiều công việc thủ công vốn có thể được tự động hóa, dẫn đến lãng phí thời gian và công sức.
Những nhầm lẫn phổ biến về ngành logistics
Nhiều người nghĩ rằng làm logistics chỉ đơn giản là vận chuyển hàng hóa từ điểm A đến điểm B. Thực tế, đây là một ngành phức tạp đòi hỏi kiến thức về quản lý, kinh tế, công nghệ và thậm chí cả quan hệ quốc tế khi làm việc với xuất nhập khẩu.
Một nhầm lẫn khác là nghĩ rằng ngành này phù hợp với bất kỳ ai. Logistics đòi hỏi những người có khả năng chịu áp lực cao, sẵn sàng làm việc theo ca, thậm chí vào cuối tuần và ngày lễ. Nếu bạn ưa thích sự ổn định, ít biến động thì có thể cần cân nhắc kỹ hơn.
Ngoài ra, không ít người tin rằng chỉ cần tốt nghiệp là có thể kiếm được mức lương cao ngay. Sự thật là mức lương hấp dẫn thường chỉ đến với những ai có kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn vững vàng và khả năng xử lý tình huống linh hoạt.
Hiểu rõ góc khuất ngành logistics không có nghĩa là bạn nên từ bỏ ước mơ theo đuổi ngành nghề này. Ngược lại, đó là cách giúp bạn chuẩn bị tốt hơn về mặt tâm lý, kỹ năng và kiến thức trước khi bước vào môi trường làm việc thực tế.
Xem thêm: Ngành Logistics học trường nào
Nếu bạn đang đi làm và muốn nâng cao trình độ, hoặc đang học văn bằng 2 để chuyển đổi ngành nghề sang lĩnh vực logistics, việc học đại học từ xa là một lựa chọn vô cùng phù hợp. Bạn có thể vừa học vừa làm, tích lũy kinh nghiệm thực tế trong khi hoàn thiện kiến thức chuyên môn, với thời gian đào tạo linh hoạt từ 2,5 đến 4 năm. Hãy liên hệ với Tuyển sinh Online để được tư vấn chi tiết về chương trình học, điều kiện tuyển sinh và lộ trình phát triển sự nghiệp phù hợp nhất với bản thân nhé.
Mọi thông tin xin liên hệ:
- Địa chỉ: 116 Trần Vỹ, Mai Dịch, Cầu Giấy, Hà Nội.
- Hotline: 0986.435.321
- Mail: contact.tuyensinhonline@gmail.com
- Website: https://tuyensinhonline.edu.vn/
