Nhu cầu đối với thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam đang tiếp tục tăng, với mức tăng tiêu dùng bình quân khoảng 9-10% mỗi năm trong 5 năm gần đây, theo thông tin từ Bộ Công Thương. Quy mô thị trường mở rộng tạo thêm cơ hội cho ngành công nghệ thực phẩm nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn, công nghệ chế biến và khả năng đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng. Vậy những khó khăn của ngành công nghệ thực phẩm hiện nay là gì? Hãy cùng Tuyển Sinh Online tìm hiểu trong nội dung dưới đây.
Những khó khăn của ngành Công nghệ thực phẩm cần biết
Từ nguyên liệu đầu vào đến công nghệ sản xuất và nhân lực, những khó khăn của ngành công nghệ thực phẩm đang tạo ra không ít áp lực cho doanh nghiệp cũng như người lao động.
Nguồn nguyên liệu và môi trường chưa ổn định
Việt Nam có lợi thế về nông nghiệp, thủy sản và nguồn nguyên liệu đa dạng, nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn chịu tác động từ thời tiết cực đoan, dịch bệnh và biến động thị trường. Khi sản lượng hoặc chất lượng nguyên liệu thay đổi, doanh nghiệp chế biến thực phẩm có thể gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn cung ổn định, kiểm soát chất lượng đầu vào và xây dựng kế hoạch sản xuất.
Đặc biệt, các sản phẩm như thịt, sữa, thủy sản và rau quả đòi hỏi điều kiện bảo quản nghiêm ngặt về nhiệt độ, thời gian và vận chuyển. Năm 2025, sản lượng thủy sản Việt Nam đạt gần 10 triệu tấn, trong đó nuôi trồng hơn 6,1 triệu tấn, cho thấy nguồn nguyên liệu lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo quản, chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm ngày càng chặt chẽ
Các yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, vệ sinh, chất lượng và truy xuất ngày càng chặt khiến doanh nghiệp thực phẩm phải kiểm soát chặt chẽ hơn từ đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải tăng chi phí cho kiểm nghiệm, quản lý chất lượng, lưu trữ hồ sơ và đào tạo nhân sự, đồng thời xử lý kịp thời những lô hàng không đạt yêu cầu.
Từ năm 2026, Thông tư 11/2026/TT-BCT quy định thông tin truy xuất nguồn gốc thực phẩm phải được thiết lập, lưu trữ và nhận diện qua các công đoạn thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Với doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng hoặc xuất khẩu, việc đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và hồ sơ truy xuất càng tạo thêm áp lực về quy trình, nhân lực và chi phí.
Cạnh tranh và áp lực đổi mới ngày càng lớn
Thị trường thực phẩm có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp với đa dạng sản phẩm, khiến cạnh tranh không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở chất lượng, hương vị, bao bì, thời hạn sử dụng và khả năng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Vì vậy, doanh nghiệp khó duy trì lợi thế nếu sản phẩm và quy trình sản xuất không được cải tiến thường xuyên.
Bên cạnh áp lực cạnh tranh, công nghệ chế biến và bảo quản thực phẩm cũng liên tục thay đổi. Doanh nghiệp phải cân nhắc đầu tư vào thiết bị, dây chuyền, công nghệ bảo quản và hệ thống kiểm soát chất lượng, đồng thời đào tạo nhân sự để vận hành hiệu quả. Đây là một trong những khó khăn của ngành Công nghệ thực phẩm, đặc biệt với các doanh nghiệp có nguồn lực đầu tư hạn chế.
Tìm hiểu thêm: Hiện nay ngành công nghệ thực phẩm lương có cao không?
Nhu cầu người tiêu dùng thay đổi nhanh và đa dạng
Người tiêu dùng ngày càng có nhiều tiêu chí khi lựa chọn thực phẩm, từ giá cả, nguồn gốc, dinh dưỡng đến sức khỏe và sự tiện lợi. Khảo sát PwC 2025 cho thấy 47% người tiêu dùng Việt Nam xem giá là yếu tố chính khi chọn thực phẩm, trong khi 74% rất quan tâm đến thực phẩm siêu chế biến và thuốc trừ sâu.
Sự thay đổi này tạo áp lực để doanh nghiệp liên tục điều chỉnh công thức, nguyên liệu, bao bì và cách chế biến, đồng thời phát triển những sản phẩm vừa phù hợp nhu cầu vừa đáp ứng yêu cầu về chất lượng và an toàn. Đây cũng là một trong những khó khăn của ngành Công nghệ thực phẩm, khi thị hiếu người tiêu dùng không ngừng thay đổi.
Thiếu nhân lực chất lượng cao và áp lực tài chính
Doanh nghiệp ngày càng cần nhân sự có chuyên môn về sản xuất, kiểm soát chất lượng và công nghệ, trong khi nguồn nhân lực đáp ứng cả kiến thức và kỹ năng thực tế còn hạn chế. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Công Thương năm 2025 cũng chỉ ra những khó khăn của doanh nghiệp thực phẩm, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, về nhân lực công nghệ cao, vốn và chi phí đầu tư khi ứng dụng công nghệ mới.
Bên cạnh nhân lực, đầu tư máy móc, dây chuyền, công nghệ bảo quản và kiểm nghiệm cũng đòi hỏi nguồn vốn đáng kể. Doanh nghiệp vì thế phải cân đối giữa chi phí đầu tư, năng lực sản xuất và yêu cầu đổi mới, trong khi người lao động cũng cần liên tục nâng cao trình độ để đáp ứng yêu cầu công việc.
Tìm hiểu thêm: Ngành công nghệ thực phẩm có dễ xin việc không, vì sao?
Thách thức đi cùng cơ hội phát triển
Dù có nhiều thách thức, ngành công nghệ thực phẩm vẫn có nhiều cơ hội phát triển. Việt Nam hiện có trên 5.000 doanh nghiệp hoạt động trong ngành công nghiệp thực phẩm, trong khi tiêu dùng thực phẩm và đồ uống tăng bình quân khoảng 9–10%/năm trong 5 năm gần đây. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024, tạo thêm dư địa cho hoạt động chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Điều này cũng kéo theo nhu cầu về nhân lực có kiến thức về sản xuất, kiểm soát chất lượng, nghiên cứu sản phẩm và công nghệ chế biến. Những yêu cầu ngày càng cao của ngành vừa tạo áp lực, vừa mở ra cơ hội để người học nâng cao chuyên môn và phát triển nghề nghiệp.
Nên học ngành Công nghệ thực phẩm ở đâu uy tín?
Nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường đào tạo ngành công nghệ thực phẩm uy tín, trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (TUAF) là một lựa chọn rất đáng cân nhắc. Chương trình đào tạo ngành công nghệ thực phẩm tại TUAF đã đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng AUN-QA vào năm 2021 – bảo chứng cho khung chương trình chuẩn theo khu vực Đông Nam Á.
Đặc biệt, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập linh hoạt hiện nay, TUAF đã triển khai hệ đào tạo từ xa ngành công nghệ thực phẩm, mang đến cho người học những lợi ích thiết thực:
- Thời gian đào tạo linh hoạt: Chương trình có thể hoàn thành trong khoảng 1,5 – 2,5 năm đối với người học văn bằng thứ 2, giúp người học sớm bổ sung chuyên môn để phục vụ công việc hoặc chuyển hướng nghề nghiệp.
- Hệ thống e-learning hiện đại: đào tạo từ xa TUAF triển khai hệ thống LMS với 100% học liệu đa phương tiện, khoảng 200 khóa học và hơn 10.000 sinh viên theo học chương trình trực tuyến.
- Giá trị của văn bằng: Người học sau khi hoàn thành chương trình được cấp bằng cử nhân theo quy định của TUAF, có thể sử dụng cho nhu cầu việc làm hoặc tiếp tục học tập theo quy định.
- Mở rộng cơ hội nghề nghiệp: Kiến thức ngành công nghệ thực phẩm có thể hỗ trợ người học theo đuổi nhiều vị trí như sản xuất, chế biến, kiểm nghiệm, QA/QC… Đây cũng là nền tảng để người lao động đáp ứng tốt hơn yêu cầu về chuyên môn, chất lượng và công nghệ đang đặt ra trong ngành.
Những khó khăn của ngành Công nghệ thực phẩm đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chuyên môn và khả năng thích ứng của người lao động. Chọn hệ đào tạo từ xa tại TUAF, người học có thể chủ động thời gian học tập, củng cố kiến thức thực tế và nâng cao lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
Liên hệ Tuyển Sinh Online để được tư vấn thông tin tuyển sinh và lộ trình học phù hợp.
